WYMUSZANIE PRZEZ DZIECI – JAK SOBIE PORADZIĆ?

Termin wymuszania przez dziecko powstał w modelu wychowawczym, o którym można powiedzieć, że w świetle dzisiejszej wiedzy jest już zdezaktualizowany. Płacz, krzyk i intensywne reakcje dzieci na to, że ich pragnienia nie były zaspokajane, interpretowano jako próbę wymuszenia czy zmanipulowania rodziców. Stąd zalecano, żeby nie dawać przyzwolenia na takie zachowania. Polecano konsekwentne odmawianie dziecku, a nawet stosowanie kar. Problem z takim podejściem polega między innymi na tym, że równocześnie odmawia się dziecku prawa do emocji, takich jak rozczarowanie czy smutek, które pojawiają się w nim, gdy rodzic nie przystaje na ich pomysł.

Zachowanie wśród dzieci tak zwane „wymuszanie” pojawia się już w wieku przedszkolnym i jest kontynuowane do momentu aż rodzice nie powiedzą stanowczego DOŚĆ!

Wymuszanie jest jedynym skutecznym sposobem znanym dziecku, aby cos uzyskać. Może być także wynikiem zbyt małej ilości uwagi, troski poświęconej dziecku przez rodziców, a także sposobem na uzyskanie uznania wśród rówieśników.

Niestety, wszystkie dzieci wymuszają, a natężenie wynika z ich charakteru, jak również z sytuacji panującej w domu i tolerancji otoczenia. Dziecko wymusza, ponieważ nie zna innej strategii uzyskania tego, czego pragnie. Dziecko, które nagminnie wymusza, czyni tak, ponieważ rodzice ulegają, czyli metoda się sprawdza. Im konsekwentniej postępują rodzice i trzymają się zasad, tym mniej prawdopodobne, że będą ofiarami wymuszania przez dzieci.

Już od najmłodszych lat trzeba odpowiednio reagować na tego typu zachowania. Najskuteczniejszym sposobem jest stosowanie zasady akcja-reakcja, czyli natychmiastowa reakcja na zachowanie dziecka (nie z opóźnieniem). Gdy dziecko się uspokoi należy natychmiast wyjaśnić co źle zrobiło. Trzeba poinformować dziecko, że takie zachowanie nie jest odpowiednie. Nie wolno używać sformułowań typu „być może” (podczas wymuszenia zakupu jakiejś zabawki), trzeba dawać jasną odpowiedź typu „tak”, lub „nie”. Jeżeli odpowiedź brzmi „nie” należy ją stosownie wytłumaczyć. Dziecku łatwiej będzie zrozumieć decyzję rodzica i pogodzić się z odmową. Warto ustalić także jasne zasady dotyczące prawidłowego zachowania w domu, ale także
w miejscach publicznych, aby uniknąć „wymuszania” np. w sklepie. Jeżeli dziecko powstrzyma się od wymuszenia, warto je nagrodzić za ten wysiłek.

Trzeba pamiętać, że za każdym razem kiedy ulegamy namowom dziecka utwierdzamy je w słuszności stosowanej przez niego metody. Warto wysłuchać dziecka i okazać mu empatię, mówiąc na przykład “widzę, że bardzo ci na tym zależało, musi ci być przykro”. Udzielenie wsparcia w przeżywaniu trudnych emocji, nie oznacza jednak, że powinno się zmieniać zdanie czy poświęcać własne potrzeby.

Bibliografia:

• T. Hodgkinson „Być rodzicem i nie skonać”
• www.ekorodzice.pl- jak radzić sobie z wymuszaniem przez dzieci.